ΔΕΠ/Υ

ΔΕΠ/Υ

Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ) είναι ένα σύνδρομο, που περιλαμβάνει δυσκολία στη συγκέντρωση της προσοχής, υπερκινητικότητα και παρορμητικότητα. Για να πούμε οτι ένα παιδί έχει ΔΕΠ-Υ, πρέπει τα παραπάνω συμπτώματα να είναι έξω από τα φυσιολογικά όρια για την ηλικία και την ανάπτυξη του παιδιού.

Πόσο συχνό φαινόμενο είναι η ΔΕΠ-Υ;

Η ΔΕΠ-Υ είναι η πιο συχνά διαγνωσμένη συμπεριφοριστική διαταραχή στα παιδιά. Εμφανίζεται περίπου σε 3% - 5% των παιδιών σχολικής ηλικίας. Διαγιγνώσκεται πιο συχνά σε αγόρια παρά σε κορίτσια.

Τι προκαλεί τη ΔΕΠ-Υ;

Η ΔΕΠ-Υ μπορεί να έχει οικογενειακό ιστορικό αλλά δεν είναι ακόμη γνωστό τι ακριβώς την προκαλεί. Όποια όμως και αν είναι η αιτία, δείχνει να ενεργοποιείται νωρίς στην ζωή ενός ατόμου καθώς ο εγκέφαλος αναπτύσσεται. Οι απεικονιστικές μελέτες που έχουν γίνει σε παιδιά με ΔΕΠ-Υ έχουν δείξει ότι οι εγκέφαλοί τους διαφέρουν από αυτούς άλλων παιδιών.  

Η κατάθλιψη, η έλλειψη ύπνου, οι μαθησιακές δυσκολίες, τα τικς και τα προβλήματα συμπεριφοράς μπορεί να συνυπάρχουν με την ΔΕΠ-Υ ή ακόμη και να προκαλέσουν σύγχυση στον ειδικό που βρίσκεται στη διαδικασία της διάγνωσης. Κάθε παιδί, που υποψιαζόμαστε ότι μπορεί να έχει ΔΕΠ-Υ, πρέπει να εξετάζεται λεπτομερώς από τον γιατρό για να μπορέσει να γίνει διαφοροδιάγνωση από άλλες διαταραχές συμπεριφοράς. Τα πιο πολλά παιδιά με ΔΕΠ-Υ έχουν τουλάχιστον άλλη μια αναπτυξιακή ή συμπεριφοριστική διαταραχή. Ενδέχεται, επίσης, να έχουν και ψυχιατρικό πρόβλημα, όπως είναι η κατάθλιψη και η διπολική διαταραχή.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Τα συμπτώματα της ΔΕΠ-Υ κατηγοριοποιούνται σε τρείς ομάδες:

  • Δυσκολία στη συγκέντρωση της προσοχής
  • Υπερκινητικότητα
  • Παρορμητικότητα

Κάποια παιδιά με ΔΕΠ-Υ αρχικά εμφανίζουν δυσκολία στη συγκέντρωση της προσοχής. Κάποια άλλα μπορεί να εμφανίζουν συνδυαστικά τα παραπάνω συμπτώματα.

Συμπτώματα δυσκολίας συγκέντρωσης της προσοχής:

1.      δυσκολεύεται να εστιάσει στις λεπτομέρειες και κάνει λάθη απροσεξίας στις σχολικές του εργασίες

2.      δυσκολεύεται να διατηρήσει την προσοχή του κατά τη διάρκεια μιας δραστηριότητας ή ενός 
         παιχνιδιού

3.      δείχνει να μην ακούει όταν απευθυνόμαστε σε αυτό

4.      δυσκολεύεται να ακολουθήσει οδηγίες και να ολοκληρώσει τις σχολικές του εργασίες

5.      δυσκολεύεται να οργανώσει διάφορες δραστηριότητες

6.      αποφεύγει να κάνει εργασίες που απαιτούν νοητική προσπάθεια (π.χ. σχολικές εργασίες)

7.      χάνει συχνά τα παιχνίδια του, τις εργασίες του, τα μολύβια του ή τα βιβλία του

8.      διασπάται εύκολα

9.      είναι συχνά ξεχασιάρης σε καθημερινές δραστηριότητες

 

Συμπτώματα υπερκινητικότητας:

1.      κινεί συνεχώς τα χέρια ή τα πόδια του ή κινείται συνεχώς στο κάθισμά του

2.      σηκώνεται από τη θέση του ενώ πρέπει να παραμείνει καθιστός

3.      τρέχει ή σκαρφαλώνει σε καταστάσεις ή μέρη που δεν πρέπει

4.      δυσκολεύεται να παίξει σιωπηλά

5.      είναι συνεχώς σε εγρήγορση και μιλά ακατάπαυστα

 

Συμπτώματα παρορμητικότητας:

1.      απαντά πριν ακόμη ολοκληρωθεί η ερώτηση

2.      δυσκολεύεται να περιμένει τη σειρά του

3.      διακόπτει ή παρεμβάλλεται σε διαλόγους ή παιχνίδια ενώ δεν είναι η σειρά του

 

Πως γίνεται η διάγνωση;

Πολύ συχνά, κάποια παιδιά που τα χαρακτηρίζουμε «δύσκολα» διαγιγνώσκονται λανθασμένα με ΔΕΠ-Υ. Επίσης, πολλά παιδιά με ΔΕΠ-Υ δεν έχουν την κατάλληλη διάγνωση. Και στις δύο περιπτώσεις, δεν έχουν ληφθεί υπόψη οι μαθησιακές δυσκολίες και οι διαταραχές της διάθεσης που συνήθως συνυπάρχουν.

Η διάγνωση βασίζεται σε πολύ συγκεκριμένα συμπτώματα, τα οποία πρέπει να εκδηλώνονται σε περισσότερες απο μία συνθήκες:

  • Τα παιδιά πρέπει να έχουν τουλάχιστον 6 συμπτώματα δυσκολίας συγκέντρωσης της προσοχής ή 6 συμπτώματα υπερκινητικότητας / παρορμητικότητας και κάποια από αυτά να έχουν εκδηλωθεί πριν από την ηλικία των 7 ετών.
  • Τα συμπτώματα αυτά θα πρέπει να είναι έκδηλα για τουλάχιστον 6 μήνες, σε δύο ή και περισσότερες καταστάσεις και να μην έχουν προκληθεί από κάποιο άλλο πρόβλημα
  • Τα συμπτώματα πρέπει να είναι πολύ σοβαρά και να δημιουργούν σημαντικό πρόβλημα σε πολλές καταστάσεις, συμπεριλαμβανομένου του σχολείου, του σπιτιού και των σχέσεων του παιδιού με τους συνομηλίκους του

 

Το παιδί πρέπει να εξεταστεί από γιατρό αν υποψιαζόμαστε οτι έχει ΔΕΠ-Υ. Η αξιολόγηση περιλαμβάνει:

  • Ερωτηματολόγια για τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς
  • Ψυχολογική εκτίμηση του παιδιού και της οικογένειας, συμπεριλαμβανομένου test νοητικής αξιολόγησης και ψυχολογικών δοκιμασιών
  • Πλήρης αναπτυξιακός, νοητικός, διατροφικός και ψυχολογικός έλεγχος

 

πηγή: www.nimh.nih.gov

Δείτε επίσης:

Θέματα & άρθρα